Selam Millet 
Aynı parçayı farklı marka kumpaslarla ölçtüğümüzde bazen küçük farklar çıkıyor. Bu fark cihaz kalitesinden mi yoksa kullanım hatasından mı kaynaklanıyor. Asimeto kumpas var elimde Mitutoyo mu alsam?

Selam arkadaşlar,
0.01 toleranslı bir parçayı kumpasla kontrol ediyoruz. Bu kullanım sizce ne kadar sağlıklı? Mikrometreye geçmek şart mı? Kumpasla hassas ölçüm yapmaya çalışmak ne kadar doğru?Önerdiğiniz kumpas mikrometreler hangileri? Kumpas da en iyi mitutoyo ama fiyatları fazla uçuk , insize ın bu şekilde kaliteli kumpası var mı?Mikrometrede iyiler ama kumpasta hassasiyet konusunda çok fazla söylem var....

Mikrometre ile ölçümde her operatör farklı sonuç çıkarıyorsa problem nerede? Aynı parçayı 3 operatör ölçüyor ve sonuçlar birbirini tutmuyor. Bu fark baskı kuvvetinden mi kaynaklanıyor yoksa cihazdan mı? Mikrometre markamız mitutoyo.

ISO 17025 denetimi hazırlıklarında Laboratuvarlar arası karşılaştırmalara nasıl hazırlanmalıyım? Karşılaştırma yapacağım laboratuvarların belgesi olma zorunluluğu var mıdır?

Üretimde ilk ciddi sorumluluğu aldığım dönemdi. Aynı ölçümü iki farklı cihazla yapıyorduk: biri dijital kumpas, diğeri klasik analog (sürgülü) kumpastı. Açıkçası ben dijital olanı daha güvenilir görüyordum. Ekranı var, net sayı gösteriyor, hata payı daha düşük gibi duruyor… Analog olan ise tamamen göz kararı okuma gerektiriyor gibi geliyordu.
Bir gün seri ölçüm sırasında dijital kumpasın ekranında değerlerin anlık değiştiğini fark ettim. Pili zayıflamıştı. Ölçüm stabil değildi. Hemen analog kumpası aldım ve aynı parçayı tekrar ölçtüm. Bu sefer değer sabitti. O an şunu fark ettim: Dijital olması her zaman daha güvenilir olduğu anlamına gelmiyor.
Dijital ölçüm aletleri kullanım kolaylığı sağlar. Ölçüm hızlıdır, okuma hatası daha düşüktür, veri kaydı yapılabilir. Özellikle seri üretimde ciddi zaman kazandırır. Ancak pil, elektronik devre ve sensör yapısı nedeniyle çevresel koşullardan etkilenebilir. Nem, darbe ya da düşük pil seviyesi ölçümü doğrudan etkileyebilir.
Analog ölçüm aletleri ise daha mekaniktir. Elektroniğe bağlı olmadıkları için pil derdi yoktur. Darbeye ve zor şartlara karşı çoğu zaman daha dayanıklıdırlar. Ancak doğru okumak kullanıcı tecrübesine bağlıdır. Paralaks hatası yapılabilir ve dikkat gerektirir.
Bir başka olayda, üretimdeki ustamız analog mikrometreyle ölçüm yaparken benim dijital mikrometrede gördüğüm değerden farklı bir sonuç buldu. Önce cihazın hatalı olduğunu düşündüm. Sonra birlikte tekrar ölçüm yaptık. Meğer ben parçayı tam paralel yerleştirmemişim. Sorun cihazda değil, kullanıcıdaymış. O gün şunu öğrendim: Hangi cihazı kullanırsak kullanalım, ölçümün doğruluğunda insan faktörü hâlâ çok büyük.
Zamanla şunu fark ettim: Dijital ve analog ölçüm aletleri arasında “hangisi daha iyi?” sorusu çok doğru değil. Asıl soru, hangi ortamda, hangi hassasiyette ve hangi kullanım yoğunluğunda daha uygun olduğudur. Seri ve hızlı ölçüm gereken yerlerde dijital büyük avantaj sağlıyor. Zor saha şartlarında ve temel kontrol uygulamalarında ise analog aletler hâlâ güvenilir bir alternatif.
Bugün önümde iki seçenek olduğunda artık sadece teknolojisine bakmıyorum. Kullanım amacını, ortamı ve riski değerlendiriyorum. Çünkü mesele dijital ya da analog olması değil; doğru yerde doğru aleti kullanmak.
Peki siz ölçüm yaparken gerçekten ihtiyaca göre mi seçim yapıyorsunuz, yoksa sadece teknolojisi yeni olduğu için mi tercih ediyorsunuz?

Geçen yıl çalıştığım atölyede yaşadığım bir olay, kalibrasyon periyotlarına bakış açımı tamamen değiştirdi. Üretimde aktif olarak kullandığımız bir mikrometre vardı ve biz tüm ölçü aletlerini alışkanlık gereği yılda bir kalibrasyona gönderiyorduk. Açıkçası ben de bunun yeterli olduğunu düşünüyordum. “Nasıl olsa her yıl kalibre yaptırıyoruz” diyerek konuyu çok sorgulamıyordum.
Bir gün planlı kalibrasyon tarihini beklemeden ara kontrol yapmamız gerekti. İç denetim yaklaşmıştı ve riske girmek istemedik. Kontrol sonucunda mikrometrenin tolerans sınırına dayandığını, bazı ölçümlerde ise sınır dışına çıktığını gördük. O an şunu fark ettim: Eğer sadece takvime bağlı kalsaydık, aylarca hatalı ölçüm yapmaya devam eder hatalı parça üretimi yapardık. Kalibrasyonun yapılmış olması, cihazın yıl boyunca doğru ölçtüğü anlamına gelmiyordu.
Aynı işletmede iki aynı model kumpas vardı; biri laboratuvarda nadiren kullanılıyor, diğeri üretimde gün boyu çalışıyordu. İkisini de yılda bir kalibre etmek mantıklı değildi. Kullanım sıklığı, ortam şartları, ölçümün kritikliği ve geçmiş kalibrasyon sonuçları periyodu doğrudan etkiliyordu. Bu olaydan sonra yoğun kullanılan ekipmanların periyotlarını kısalttık, stabil çalışan bazı ekipmanlarda ise kontrollü şekilde uzatma yaptık.
Özellikle ISO 9001 kapsamında ölçüm ekipmanlarının kontrol altında tutulması gerektiğini biliyorduk, ancak standart bize net bir süre vermiyordu. Aslında periyodu belirleme sorumluluğu tamamen bize aitti. O gün anladım ki kalibrasyon periyodu bir alışkanlık değil, risk değerlendirmesi ve veri analizine dayanan bilinçli bir karardır.
Şimdi geriye dönüp baktığımda kendime şu soruyu soruyorum: Biz gerçekten kalibrasyon periyotlarını analiz ederek mi belirliyoruz, yoksa sadece takvime bakarak içimizi mi rahatlatıyoruz?

En sık karşılaştığım hatalardan biri budur. Operatör kumpası eline alır, parçayı ölçerken "garanti olsun" diye çeneleri öyle bir sıkar ki... Eğer ölçtüğümüz malzeme plastik veya ince cidarlı bir metalse, o baskıyla ölçü direkt sapar. Her operatörün el ayarı farklıdır; Ahmet 20.02 mm ölçer, Mehmet 19.98 mm.
Burada çözümü tezgah başındaki arkadaşlara Insize 3109 serisi Dijital Mikrometreler ile buldum. Bu aletlerin arkasındaki o "cırcır" mekanizması hayat kurtarıcı. Operatöre şunu diyorum: "Kendi kuvvetini uygulama, cırcır sesini duyana kadar çevir yeter." Bu sayede ölçüm basıncı standart hale geliyor ve operatör değişse bile sonuç değişmiyor.
Laboratuvar kısmımıza da optik ölçüm sistemi aldık, mikron hassasiyetin çıkar her işi temassız ölçüyor, raporluyor veya kendimize dataları saklıyoruz.
sıfır gelen numunelerde de ölçüp cad de çizme derdimiz de son buldu. Tarama özelliği var, parçayı koyuyorsun saniyeler için tarayıp DXF data çıkarabiliyorsun. Bu zamana kadar gerçekten boşa saatlerimizi harcamışız

Selamlar arkadaşlar, herkese kolay gelsin.
Özellikle tornadan çıkan parçaların İlk Parça Onayında (FAI) operatör arkadaşları ikna etmekte zorlandığım bir konu var: Görsel parlaklık vs. Ölçülen Ra değeri.
Operatör parçayı getiriyor, gerçekten ışıl ışıl, ayna gibi parlıyor. "Abi buna onay ver, baksana cam gibi oldu" diyor. Ama Mitutoyo'yu bir koyuyorum, Ra 1.6 istenen yer 3.2 çıkıyor. Çünkü uç izi (feed mark) çok sık ama derin. Adamın tırnağına takılmıyor diye "Senin cihaz yanlış ölçüyor, kalibrasyonu bozuk bunun" moduna giriyorlar hemen.
Bu tip durumlarda operatöre teknik olarak "parlaklığın pürüzsüzlük olmadığını" nasıl anlatıyorsunuz? Ya da bu ölçüm sapmalarını en aza indirmek için probu parçaya paralel oturtacak pratik bir fikstür / aparat kullanan var mı? Her seferinde V yatağına parça koyup teraziye almaktan FAI süresi uzuyor.

Merhaba

Arkadaşlar sertlik raporlarında birimlere neye göre dikkat etmem gerekiyor? Hangi sertlik aralıkları hangi sertlik yöntemleri ile ölçmeliyiz?

Selamlar kalite emekçileri, kral abilerim, kardeşlerim.
Ya şu "İlk Parça Onayı" (FAI) sürecinde operatörlerin veya posta başlarının pazarlıkçı tavırlarından gına gelen tek ben miyim? Sabahın köründe adam parçayı getiriyor, CMM'e koyuyoruz, parça tolerans dışı (kırmızı).
Adamdaki özgüvene bakıyorum; sanırsın NASA'ya parça işlemiş. Raporu gösteriyorum, 0.03 mm kaçık. Başlıyorlar klasik bahanelere:
"Abi senin makine soğuktur daha ısınmamıştır."
"Ya o probun ucu aşınmıştır, biz tezgahta saati dayadık sıfıra sıfırdı."
"Abi montajda o parça zaten esniyor, sen onayı ver gitsin, arada kaynar."
Resmen FAI onayı değil, Kapalıçarşı'da halı pazarlığı yapıyoruz. "Hadi 0.01 benden olsun, kalanı sen kurtar" diyecek neredeyse. En sevdiğim de ellerindeki yağlı, 10 sene önce kalibrasyonu bitmiş kumpasla gelip, benim Insize 1195 kodlu, her sabah doğruladığım ekipmana kafa tutmaları
Siz bu "mikronu gözüyle gördüğünü iddia eden" dayılara karşı duruşunuzu nasıl koruyorsunuz? Sert mi çıkmak lazım yoksa "he he" deyip red etiketini alnına mı yapıştırmak lazım? Taktik verin, sinir katsayım oynuyor valla.